Wereldoriëntatie

Wereldoriëntatie is niet alleen een vak maar betreft tevens de persoonlijke oriëntatie ten aanzien van de wereld waar we in leven. Deze laatste betekenis heeft te maken met de manier van denken die onze doelgroep heeft. Laten we dit kort nader belichten.

Het grootste deel van onze doelgroep kenmerkt zich door een krachtig denkproces dat topdown als leerrichting kent. Dit betekent dat de leerling zich eerst een voldoende compleet beeld van een onderwerp maakt om ermee overweg te kunnen. De onderwerpen staan daarmee in een zeer ruime context dat door leerlingen met een minder krachtig denkproces niet in dezelfde tijd te overzien is. Hier vloeit uit voort, dat onze doelgroep een andersoortige inhoud aan onderwerpen ontleend waarbij geldt: "alles hangt met elkaar samen". Dit heeft direct invloed op de persoonlijke vorming van de wereldoriëntatie.

Als vakgebied, leent wereldoriëntatie zich prima om als bron te fungeren voor alle vakken die bij De Boxschool aan de orde komen. De geschiedenis leert ons dat elk onderwerp een specifieke oorsprong kent die de hele ontwikkeling ervan kleurt tot in het heden. Bij het weglaten van deze oorsprong en het nut voor de toekomst, komt een vak teveel op zichzelf te staan. De leerling ervaart dan te weinig verband om het onderwerp aan op te hangen. Geschiedenis van over de hele wereld, biedt ons een ruime context om vanuit te gaan. Dit kunnen we als volgt benaderen; waarbij de volgende onderwerpen aan de orde komen:

- Het ontstaan van de wereld

De geschiedenis van het gedachtegoed over het ontstaan van de wereld. Aan welke invloeden is dit onderhevig en waardoor worden deze veranderingen ingegeven.

- In welke tijden delen we de wereldgeschiedenis in en waarom

De tijdsindeling geeft een totaalbeeld van wat wij weten over de bestaansgeschiedenis van de aarde.

- Wat zijn de belangrijkste historische gebeurtenissen

Deze gebeurtenissen illustreren de voortgang van de mens. Welke impact is in het heden te ervaren door deze gebeurtenissen? Het weerspiegelt tevens een interne motivatie van de mensen om zich te ontwikkelen.

- Hoe heeft de aarde zich in de loop van die tijden ontwikkeld

Door vanuit de aardrijkskundige invalshoek de ontwikkeling te benaderen, wordt de mensenwereld voor zover mogelijk, losgekoppeld van de overige natuur. Hierbij is begrip over onze planeet van groot belang. Deze wordt tevens in de sterrenkundecontext geplaatst.

- Wat is de invloed van de mens op die ontwikkeling

Hier komen de werelden van de mens en de overige natuur samen. Hierbij past de onderkenning van de effecten die uit ons handelen door de tijd heen voortvloeien. Vanuit de historie wordt duidelijk welke oorsprong ingrijpende keuzen van de mens hebben. De vraag is of die keuzen in het heden nog steeds actueel moeten zijn.

- Hoe is de mens tot divergeren en specialisering van zijn handelen gekomen

Hier komt de oorsprong van een samenleving naar voren. Naast het gegeven dat socialisering tot een oerbehoefte behoort, is het belangrijk vanuit een eigen motivatie al dan niet deel te nemen aan een vorm van samenleving en te begrijpen welk nut dit heeft buiten een eigen beleving om.

- Hoe en waar zijn de diverse vakgebieden ontstaan

Hierbij wordt de geschiedenis afgegaan om te zien waar de oorspong ligt van elk vakgebied. Er vindt een continue interactie plaats tussen deze oorsprong, de ontwikkeling, de huidige toepassingen en de verwachting naar de toekomst. De besproken geschiedenis wordt in de context gezet van eerder genoemde punten.

- Welk nut hebben deze vakgebieden bij de centrale doelstelling van de mens

Hier komt de filosofische vraag aan de orde: "wat heeft de mens te volbrengen op deze planeet?". Hier wordt niet gestreefd naar het vinden van een enkel antwoord. Wel biedt het de mogelijkheid om erover van gedachten te wisselen en een persoonlijke (voorlopige) invulling eraan te geven. De mogelijkheid bestaat dan om het nut van de vaktoepassing scherp te stellen en er tevens motivatie uit te putten.

- Hoever staat de mens van zijn kernnatuur verwijderd

Dit slotonderwerp biedt de samenhang tussen alle hier genoemde benaderingspunten. De leerling staat als 'wereldburger' midden in de wereld, kent z'n oorsprong, ziet de geschiedenis, beseft waarom de mens handelde zoals 'ie deed en waar het toe heeft geleid, ziet z'n eigen rol hierin en ziet de oerrol van de natuur (in de vorm van de aarde).

Met deze benadering is wereldoriëntatie een vakgebied waar de leerling zich gedurende z'n hele schoolduur op kan terugvallen. Het biedt daarmee de mogelijkheid om op een dynamische wijze de eigen persoon op dit gebied en het besef van dit gebied door te ontwikkelen. De vakken die in de diverse boxen worden aangeboden, kunnen dus gezien worden als specialisaties hierop. Het vak wereldorientatie legt hiermee een continue basis voor de voortschrijdende kennisvergaring bij de individuele vakken. De leerling heeft daarmee al begrip van de inleidende en contextuele stof waarmee het aanleren van het vak, vrijwel automatisch gaat.

Oriënteren is een element dat opgesloten zit in de individuele ontwikkeling. Elk mens is gekeurd en heeft z'n persoonlijke besef die geldt in het leven. Dit houdt in dat oriënteren een herkenbaar proces zal zijn. Ook een proces dat voornamelijk afspeelt in het denken. In discussie of gesprek kan de inhoud gemakkelijk schuilgaan in een mening. Ondanks de theoretische uitwerking van het vak . Hierom worden aan dit vakgebied practica gekoppeld. Hierbij kan de volgende benadering gelden:

- Werkstukken maken over uiteenlopende onderwerpen die buiten de vakken vallen zoals sterrenkunde.

- Cultuuranalyse uitwerken tussen ten minste drie uiteenlopende culturen van over de hele wereld.

- Tijdens een kamp primitief leven.

- Vervaardigen van een primitief werktuig.

Voorwaarden worden met dit vakgebied voor de leerling geschapen om juist ook over zichzelf te leren. Een belangrijk doel van ontwikkelen met De Boxschool, is om de eigen persoon te leren kennen en daarmee weerbaar te zijn in omgevingen die vaak zo anders zijn dan de eigen persoon. Bij het ontwikkelen in de 'wereldoriëntatiecontext' is interactie met de eigen persoon dus essentieel.